Nếu là nhiếp ảnh gia hoặc đơn giản chỉ là đang tìm hiểu thêm về nhiếp ảnh, chắc hẳn bạn cũng đã nghe qua ít nhiều về Lightroom Classic, một phần mềm hỗ trợ cho người chụp ảnh trong toàn bộ quá trình tác nghiệp. Tuy nhiên, một trong những công cụ mà ít người hiểu được toàn bộ bản chất của nó nhất trong Lightroom Classic chính là biểu đồ histogram. Trong bài viết này VJ360.vn sẽ đơn giản hóa tất tần vật về biểu đồ này, từ cách sử dụng cho đến khi nào chúng ta nên sử dụng nó một cách hiệu quả nhất.
Biểu đồ histogram là gì?
Biểu đồ histogram trong Lightroom Classic là một công cụ phát hiện sai lệch nhanh chóng về độ phơi sáng trên ảnh. Ngay cả khi bức ảnh của bạn trông rất ổn, vẫn sẽ có một vài lỗi như thiếu sáng hay cháy sáng nhất định và biểu đồ sinh ra để giúp bạn hiểu bức ảnh của mình hơn.
Histogram cung cấp những thông tin gì?
Một trong những điều mà biểu đồ có thể cho bạn biết chính là các thông số quay chụp. Ví dụ có thể thấy bức ảnh này được chụp ở ISO 500, ống kính 600mm, khẩu độ f/4.0 và tốc độ màn trập 1/5000s.
Tiếp theo là những cột màu trông như những quả núi có thể thấy phía trên được đặt trong biểu đồ chính, nó sẽ cho biết sự phân bố tông sáng và màu sắc của một bức ảnh. Trong mô-đun Develop, biểu đồ này có thể được chia thành 5 phần, thứ tự từ trái sang phải sẽ là: Blacks (màu đen), Shadows (vùng tối), Exposure (phơi sáng), Highlights (vùng sáng), Whites (màu trắng).
Những phần này được tích hợp vào biểu đồ nhằm giúp bạn có thể hình dung được tông sáng và màu sắc đang nằm chủ yếu ở đâu. Ngoài ra hai hình tam giác phía ở hai góc trên biểu đồ sẽ giúp kiểm tra các điểm có vấn đề mà không cần tìm kiếm trong menu, từ đó điều chỉnh lại thông số cho phù hợp.
Điều chỉnh độ phơi sáng sử dụng biểu đồ histogram
Vùng màu xanh dương
Hãy lấy ví dụ về bức ảnh sau, thoạt nhìn thì bức ảnh này trông có vẻ bình thường, tuy nhiên có thể thấy trên biểu đồ histogram, các “quả núi” , tức là màu sắc đang bị dồn sang bên trái phía Blacks, còn bên phải thì hầu như không có thông tin gì, nghĩa rằng bức ảnh đang có vẻ hơi thiếu sáng.
Để điều chỉnh, đầu tiên nên click vào hai hình tam giác hoặc dùng nhanh phím J để tối ưu thao tác. Có thể thấy sau khi bật lên, có một vài vùng được tô màu xanh dương, nghĩa là những vùng này quá tối, đến mức khi in ảnh ra sẽ không thấy được chi tiết gì ngoài màu đen.
Khi kéo điều chỉnh Blacks bên dưới, nếu thử kéo về mức âm thì vùng được tô xanh sẽ càng xuất hiện nhiều, và toàn bộ chi tiết đều sẽ biến mất chỉ còn lại màu đen.
Để hiệu chỉnh, chỉ cần kéo theo hướng ngược lại cho tới khi không còn vùng tô màu xanh dương xuất hiện nữa.
Vùng màu đỏ
Tiếp tục với bức ảnh vừa rồi, ở thanh điều chỉnh Whites, nếu kéo thanh màu trắng này đến cực hạn, trên ảnh sẽ xuất hiện những vùng màu đỏ. Những vùng này được xem như bị cháy sáng, nghĩa là khi in ấn thì tất cả những gì nhìn được chỉ là màu trắng, không hề có chi tiết nào bên trong.
Việc điều chỉnh cũng sẽ tương tự với vùng màu xanh dương, chỉ cần giảm dần cho đến lúc không còn thấy sự xuất hiện của các vùng màu đỏ nữa.
Khi điều chỉnh, việc này sẽ tùy thuộc vào ý muốn của bạn, trong một số trường hợp thì việc xuất hiện một số vùng màu xanh hoặc đỏ nhưng không đáng kể cũng sẽ không ảnh hưởng nhiều đến toàn bộ bức ảnh.
Các thông số còn lại
Sau khi đã điều chỉnh các vùng màu đen và màu trắng, chúng ta sẽ tiếp tục điều chỉnh các thông số còn lại như Shadows, Highlights, và Exposure.
Hãy nhìn lại biểu đồ histogram, có thể thấy nó đã thay đổi đáng kể so với biểu đồ ban đầu, thay vì chỉ dồn sang bên trái làm cho bức ảnh có vẻ tối đi, thì bây giờ những “quả núi” đã được phân bố một cách đồng đều hơn để có một bức ảnh trông mịn mắt và dễ dùng.
Lưu ý: trong khi điều chỉnh các thông số còn lại, những vùng đỏ và vùng xanh dương có thể xuất hiện nhiều hơn hoặc ít đi tùy theo hướng điều chỉnh của bạn, lúc này chỉ cần điều chỉnh một chút ở phần Blacks và Whites một lần nữa để có kết quả ưng ý nhất.
Điều chỉnh màu sắc
Ngoài điều chỉnh thông số liên quan đến độ sáng tối của bức ảnh, biểu đồ histogram còn có thể giúp bạn kiểm tra và đưa ra quyết định về việc chỉnh sửa tông màu cho ảnh chụp.
Lấy ví dụ với bức ảnh này, có thể để ý khi di chuyển chuột vào bên trong bức ảnh, ở bên dưới biểu đồ có ba chữ cái: R – red (đỏ), G – green (xanh lá) và B – blue (xanh dương). Mỗi điểm ảnh khi di chuột qua đều sẽ cho một màu khác nhau.
Nếu muốn thay đổi tông màu cho ảnh để trông hài hòa hơn, có thể lựa chọn công cụ Eyedropper (ống nhỏ giọt). Lưu ý khi sử dụng công cụ này, bạn phải lựa chọn được một điểm ảnh mà tại đó, thông số của ba màu RGB phía trên ở mức ngang nhau.
Sau khi đã chọn được điểm ảnh thích hợp, tấm ảnh sẽ trông tự nhiên hơn, và lúc này nếu muốn bạn có thể tiếp tục điều chỉnh các thông số về màu sắc khác như Temp (nhiệt độ) và Tint (sắc độ) để cho ra bức ảnh như mong muốn.
Kết hợp với các công cụ khác
Khi dùng máy ảnh chụp phong cảnh thiên nhiên, có vô số chủ thể mà khi chỉnh sửa thông số phơi sáng cũng như màu sắc những chủ thể cùng một lúc, sẽ có những chủ thể mà chúng ta cảm thấy màu sắc đã ổn nhưng những chủ thể khác thì lại không, lúc này có thể kết hợp với các công cụ khác trong Lightroom Classic để chỉnh riêng từng đối tượng, ví dụ như trong bức ảnh dưới đây.
Biểu đồ histogram còn cho phép người dùng điều chỉnh các thông số ngay trong chính nó. Bạn chỉ cần nhấn giữ vào 1 trong 5 vùng muốn điều chỉnh và sau đó di chuột, toàn bộ biểu đồ cũng sẽ thay đổi mà không cần phải kéo ở các thanh điều chỉnh phía dưới.
Sau khi điều chỉnh phần đá với các thanh Whites và Highlights, phần cây cối xung quanh với Shadows và Exposures, sẽ có được kết quả sau:
Nếu muốn bức ảnh có thêm chiều sâu, vùng núi phía sau cần phải được làm tối đi và yếu tố Contrast (độ tương phản) sẽ phải được điều chỉnh.
Để điều chỉnh thông số chỉ cho vùng núi phía sau mà không ảnh hưởng đến những phần bạn đã ưng ý như phần đá và cây cối xung quanh, có thể sử dụng công cụ Mask (mặt nạ) để Lightroom tự động phát hiện các chủ thể trong bức ảnh.
Sau khi đã lựa chọn được đối tượng Mountain – phần núi, bạn có thể tiếp tục điều chỉnh các thông số khác nếu muốn ngoài Contrast ra để có một kết quả ưng ý nhất.
