Chụp ảnh ngược sáng là một trong những thử thách kinh điển mà bất kỳ nhiếp ảnh gia nào cũng từng đối mặt, dù là người mới chập chững hay đã lâu năm cầm máy. Khi đối tượng nằm trước một nguồn sáng mạnh, ảnh thường bị mất chi tiết ở vùng sáng hoặc tối, khiến bố cục và cảm xúc bị giảm đi rõ rệt.
Trong bài viết này, VJ360.vn sẽ cùng bạn khám phá cách khắc phục ngược sáng sử dụng Lightroom hiệu quả, giúp ảnh vừa rõ chi tiết, vừa giữ được độ tự nhiên, từ chỉnh sáng hậu cảnh đến sáng chủ thể mà không làm méo màu hay mất độ tương phản.
Ảnh ngược sáng là gì? Làm cách nào để nhận biết?
Ảnh ngược sáng là gì?
Ảnh ngược sáng trong nhiếp ảnh còn được gọi là backlit, là kiểu ảnh được chụp khi nguồn sáng nằm phía sau chủ thể chính. Ở những bức ảnh này, ánh sáng mạnh từ hậu cảnh thường khiến nền bị quá sáng, trong khi chủ thể lại trở nên tối, thiếu chi tiết và kém nổi bật.
Nếu không được kiểm soát tốt, ảnh ngược sáng rất dễ làm giảm chất lượng hình ảnh tổng thể, thậm chí gây cảm giác khó chịu cho cả người chụp lẫn người xem. Chính vì vậy, việc nắm được cách chỉnh ảnh ngược sáng là bước quan trọng giúp bạn cứu lại bức ảnh, cân bằng ánh sáng và làm nổi bật chủ thể một cách tự nhiên hơn.
Cách nhận biết ảnh ngược sáng
Để nhận biết một bức ảnh đang bị ngược sáng, bạn có thể dựa vào một số dấu hiệu khá rõ ràng dưới đây:
- Hậu cảnh quá sáng, trong khi chủ thể chính bị tối hoặc mất nhiều chi tiết
- Xuất hiện các đốm sáng li ti hoặc hiện tượng lóe sáng trong khung hình
- Độ tương phản kém, ánh sáng và vùng đổ bóng mất cân bằng
Cách khắc phục ngược sáng bằng Lightroom
Khi sử dụng máy ảnh chụp cảnh động vật hoang dã, ánh sáng tự nhiên luôn là một thứ rất khó kiểm soát. Ví dụ như trong bức ảnh dưới đây, chúng ta có ánh sáng rực rỡ ở phía sau chủ thể nhưng lại không có nhiều ánh sáng ở phía trước.
Chỉnh sửa cơ bản sử dụng các công cụ chỉnh sáng
Thông thường sẽ có khá nhiều cách để giải quyết vấn đề ngược sáng, một cách phổ biến nhất là tăng độ phơi sáng tổng thể của bức ảnh. Nhưng điều này lại làm cho bối cảnh đằng sau chủ thể trở nên quá chói.
Một cách giải quyết khác là hạ thấp vùng sáng (Highlights) xuống và tăng vùng tối (Shadows) lên, nhưng sự điều chỉnh này lại khiến cho bức ảnh trở nên khá phẳng. Có thể kết hợp thêm với một chút phơi sáng (Exposures) nhưng có lẽ đây vẫn chưa phải là một giải pháp lý tưởng.
Chỉnh sửa nâng cao sử dụng mặt nạ
Nếu như hai cách thông thường chưa đủ làm bức ảnh trở nên đủ đã mắt, bạn có thể tham khảo thêm cách chỉnh sửa nâng cao dưới đây.
Trước tiên, vẫn có thể sử dụng các thanh công cụ chỉnh sáng để làm cho bức ảnh trở nên sáng hơn, với bức hình này chúng ta sẽ thử điều chỉnh các thông số như Highlights, Shadows, Contrast, ngoài ra có thể tăng một chút độ sắc nét (Clarity), kết cấu (Texture) và độ rực màu (Vibrance) giúp cho bức ảnh sáng hơn đôi chút nhưng vẫn giữ được sự tự nhiên.
Tiếp theo, sử dụng tính năng Mask (mặt nạ) của Lightroom để chọn riêng đối tượng và chỉ tăng cường màu sắc dành riêng cho nó, chủ thể ở trong bức hình ở đây là chú chim và một phần cành của cây.
Tạo vùng chuyển màu tuyến tính
Sau khi điều chỉnh ánh sáng bằng thanh Exposure, ở hộp Mask chúng ta sẽ tạo một mặt nạ mới. Bằng cách nhấn vào biểu tượng “Create New Mask” và chọn “Linear Gradient”, tính năng này sẽ cho phép bạn tạo một vùng chuyển màu tuyến tính theo ý muốn trên ảnh.
Đặt chuột ở cạnh dưới của ảnh sau đó kéo lên theo ý muốn để có được vùng chuyển màu.
Nhấp chuột phải vào lớp mặt nạ vừa được tạo, chọn “Intersect Mask with” và “Select Background”, có nghĩa là lớp chuyển màu vừa được tạo sẽ nhập vào chung với phần nền ở phía sau mà không che khuất đi chủ thể phía trước.
Điều chỉnh thông số Exposure để lớp mặt nạ vừa được tạo trở nên tối đi, tương tự như thế chúng ta sẽ tạo thêm một số lớp chuyển màu như vậy nữa. Mục đích là để tạo hiệu ứng tối viền tự nhiên xung quanh chủ thể chính.
Ngoài việc dùng “Linear Gradient”, bạn cũng có thể sử dụng “Radial Gradient” để tạo thành các vùng chuyển màu được bo tròn để làm nổi bật hơn các vùng muốn có thêm ánh sáng ví dụ như chủ thể chính của bức ảnh.
Một mẹo để khi chỉnh sáng mà không khiến cho phần được làm sáng trở nên quá “trắng” là tính năng “Dehaze” (khử sương mù), giúp tăng thêm độ tương phản và giữ được các chi tiết ở vùng đó.
Sử dụng bộ trộn màu để gia tăng màu sắc
Sau khi thêm các vùng chuyển màu, chúng ta sẽ được kết quả như sau:
Nếu muốn, có thể điều chỉnh thêm các thông số về mặt ánh sáng như Exposures, Contrast, Highlights, Shadows… tùy ý để được kết quả ưng ý hơn. Tuy nhiên lưu ý rằng những thông số về ánh sáng sẽ không làm thay đổi nhiều về màu sắc trên bức ảnh.
Để biến bức ảnh trở nên sống động hơn nữa, bạn có thể sử dụng bộ công cụ Color Mixer (Bộ trộn màu) để tinh chỉnh chi tiết từng dải màu cụ thể trong ảnh như Hue (Sắc độ), Saturation (Độ bão hòa), Luminance (Độ sáng) để làm nổi bật chủ thể và tạo nhiều hiệu ứng màu độc đáo hơn. Trong ảnh này chủ yếu sẽ điều chỉnh sắc độ và độ bão hòa.
Và đây chính là thành quả sau quá trình chỉnh sửa sử dụng một vài công cụ nâng cao. Bức ảnh đã trở nên sinh động và không còn hiện tượng ngược sáng nữa mà thay vào đó, ánh sáng trở nên hài hòa hơn nhưng vẫn giữ được sự tự nhiên trên khung hình.
Tổng kết
Một bức ảnh ngược sáng không như mong muốn không hẳn là một bức ảnh bỏ đi, nếu biết cách kết hợp một số công cụ trong phần mềm chỉnh sửa, chắc chắn sẽ không có bức ảnh nào sẽ khiến cho chúng ta phải tặc lưỡi tiếc nuối.
Các kỹ thuật như Linear Gradient, Radial Gradient hay Dehaze cho phép tạo vùng sáng tối chuyển tiếp tự nhiên, tránh cảm giác ảnh bị gắt hoặc giả. Bên cạnh đó, Color Mixer đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện màu sắc, giúp bức ảnh trở nên sống động nhưng không làm mất đi cảm xúc ban đầu.
Khi được xử lý đúng cách, ảnh ngược sáng không chỉ được cứu thành công mà còn có thể trở thành điểm nhấn thị giác đầy ấn tượng trong bộ ảnh của bạn.
