Kỹ thuật kể chuyện bằng hình ảnh (visual storytelling) giúp nhiếp ảnh gia truyền tải cảm xúc, bối cảnh và thông điệp mà không cần đến ngôn từ. Một bức ảnh, hoặc bộ ảnh có thể kể một câu chuyện từ đó tác động sâu sắc đến người xem và kết nối với họ ở một cấp độ mà vượt ra ngoài tính thẩm mỹ của bức ảnh. Trong bài viết này, hãy cùng VJ360.vn học nghệ thuật kể chuyện bằng hình ảnh trong nhiếp ảnh và cách anh em có thể biến những bức ảnh của mình thành những câu chuyện nghệ thuật tuyệt đẹp.
Visual Storytelling là gì?
Visual Storytelling hay kể chuyện bằng hình ảnh, là cách truyền tải một câu chuyện, cảm xúc hoặc thông điệp thông qua hình ảnh thay vì lời nói. Đây là một ngôn ngữ trực quan có khả năng kết nối với người xem rất nhanh, bởi não bộ con người thường ghi nhớ hình ảnh dễ hơn văn bản.
Một ví dụ quen thuộc là chuỗi hình ảnh mô tả quá trình tiến hóa của loài người: bắt đầu từ hình dáng giống loài vượn và kết thúc bằng con người hiện đại đi thẳng đứng. Dù không có chú thích, người xem vẫn hiểu được câu chuyện mà chuỗi hình ảnh muốn kể.
Tương tự, bức ảnh gấu Bắc Cực mắc kẹt trên tảng băng tan đã trở thành biểu tượng trực quan cho biến đổi khí hậu. Chỉ một khung hình cũng đủ gợi lên thông điệp mạnh mẽ mà không cần thêm lời giải thích.
Trong nhiếp ảnh, visual storytelling không chỉ dừng ở việc chụp một ảnh đẹp. bức Nó là nghệ thuật xây dựng câu chuyện bằng hình ảnh: lựa chọn chủ thể, bối cảnh, ánh sáng, góc chụp và cách sắp xếp các khung hình để dẫn dắt cảm xúc người xem. Một bức ảnh kể chuyện tốt có thể khiến người xem cảm thấy như đang hiện diện trong khoảnh khắc đó, gợi lên ký ức, cảm xúc và để lại ấn tượng lâu dài.
Nguyên tắc Wide – Medium – Tight trong kể chuyện bằng hình ảnh
Wide – Medium – Tight là phương pháp giúp ghi lại toàn bộ câu chuyện của một địa điểm hoặc sự kiện thông qua nhiều góc nhìn khác nhau.
Quá trình thường bắt đầu bằng ảnh góc rộng (Wide) nhằm giới thiệu bối cảnh tổng thể. Tiếp theo là ảnh trung cảnh (Medium) để làm nổi bật các hoạt động hoặc yếu tố chính trong câu chuyện. Cuối cùng, ảnh cận cảnh (Tight) sẽ tập trung vào những chi tiết nhỏ nhưng giàu cảm xúc, giúp bộ ảnh trở nên sống động và có chiều sâu hơn.
Wide – Thiết lập bối cảnh
Ảnh góc rộng đóng vai trò như phần mở đầu của câu chuyện. Đây là khung hình giúp người xem hiểu được không gian, môi trường và bầu không khí nơi bức ảnh được chụp.
Trong ví dụ trên, nhiếp ảnh gia hướng máy ảnh xuống để lấy được phần lớn cảnh quan vào khung hình, đồng thời sử dụng khẩu độ f/5.6 nhằm duy trì độ sâu trường ảnh rộng. Việc căn thời điểm sóng biển xuất hiện cũng góp phần tạo nên một bức ảnh mở đầu hoàn chỉnh.
Medium & Tight – Khai thác chi tiết và cảm xúc
Sau khi đã có bức ảnh tổng thể, bước tiếp theo là tìm kiếm những yếu tố nhỏ hơn trong khung cảnh để phát triển câu chuyện.
Tại địa điểm chụp, các chi tiết như làn sóng, màn sương phía chân trời, những tảng đá hay nước biển va vào bờ cát đều trở thành chủ thể tiềm năng. Thay vì tìm kiếm điều gì quá đặc biệt, người chụp chỉ cần quan sát kỹ những gì đang hiện diện trước mắt.
Ngoài ra, nhiếp ảnh gia còn ghi lại hình ảnh các vận động viên lướt sóng trên biển. Dù tiêu cự 70mm trên ống kính chưa đủ dài để tiếp cận chủ thể, cảm biến độ phân giải 45MP của Canon EOS R5 vẫn cho phép crop hậu kỳ mà vẫn giữ được lượng chi tiết đáng kể.
Chỉnh sửa ảnh sau khi chụp
Bước 1: Đồng nhất màu sắc và phong cách
Trước tiên, toàn bộ ảnh cần được chỉnh sửa theo cùng một phong cách nhằm tạo sự nhất quán cho bộ ảnh.
Trong ví dụ này, bộ preset Black & White Mixer được sử dụng để tạo cảm giác tương phản mạnh và giàu tính điện ảnh. Sau khi chỉnh sửa ảnh đầu tiên, các thiết lập được sao chép sang những ảnh còn lại để đảm bảo độ đồng nhất về màu sắc, vùng sáng và vùng tối.
Việc so sánh các ảnh cùng lúc cũng giúp dễ dàng kiểm tra sự cân bằng tổng thể trước khi hoàn thiện.
Bước 2: Cắt xén ảnh
Sau khi chỉnh màu, từng bức ảnh được crop theo định dạng vuông với mục đích trưng bày như các tác phẩm treo tường.
Tùy từng dự án, anh em có thể lựa chọn tỷ lệ khung hình khác nhau. Điều quan trọng là các bức ảnh vẫn giữ được sự liên kết khi đặt cạnh nhau.
Bước 3: Sắp xếp bố cục kể chuyện
Một cách sắp xếp phổ biến là ghép ba ảnh theo thứ tự Wide – Medium – Tight. Cách trình bày này giúp người xem bắt đầu từ cái nhìn tổng thể rồi dần khám phá các chi tiết nhỏ hơn. Đây là kỹ thuật có thể áp dụng cho nhiều thể loại khác nhau, từ phong cảnh, du lịch cho đến ảnh cưới và ảnh sự kiện.
Khi được kết hợp hợp lý, các khung hình riêng lẻ sẽ tạo nên một tác phẩm có tính kể chuyện cao thay vì chỉ là tập hợp những bức ảnh đẹp.
Tổng kết
Kể chuyện bằng hình ảnh là một trong những kỹ năng quan trọng giúp nâng tầm tác phẩm nhiếp ảnh. Thông qua nguyên tắc Wide – Medium – Tight, anh em có thể ghi lại đầy đủ bối cảnh, hành động và chi tiết của một câu chuyện thay vì chỉ tập trung vào một khoảnh khắc đơn lẻ. Sau đó, quá trình hậu kỳ và sắp xếp hình ảnh sẽ đóng vai trò kết nối các khung hình lại với nhau, tạo nên một bộ ảnh có chiều sâu và cảm xúc hơn. Lần tới khi cầm máy ảnh, hãy thử quan sát kỹ mọi chi tiết xung quanh và xây dựng câu chuyện của riêng mình bằng nhiều góc nhìn khác nhau.
